از داستان آن پادشاه جهود كي نصرانيان را ميكشت از بهر تعصب
شيشه يك بود و به چشـمش دو نمود
چون شكســـت او شيشه را ديگر نبود
خشـــــــــم و شهوت مرد را احول كند
ز استقــــــــــــــــامت روح را مبدل كند
چون غــــــــــرض آمد هنر پوشيده شد
صــــــد حجاب از دل به سوي ديده شد
چون دهد قاضــــــي به دل رشوت قرار
كي شناسد ظــــــــــــالم از مظلوم زار
او به ظـــــــــــــــاهر واعــــظ احكام بود
ليك در باطـــــــــــــن صـــــفير و دام بود
صــــــــد هزاران دام و دانهست اي خدا
ما چو مـــــــــرغان حــــــــــريص بينوا
دم بدم ما بســــــــــتهء دام نــــــــــويم
هر يكي گـــــر باز و سيمــــرغي شويم
مـــــــــــــيرهـاني هر دمي ما را و باز
ســـــــــــوي دامي ميرويم اي بينياز
ما درين انـــــــــــــــــــبار گندم ميكنيم
گنـــــــــــــــــدم جمع آمده گم ميكنيم
مينينــــــــــــــــــديشيم آخر ما بهوش
كين خلل در گنـــــــدمست از مكر موش
موش تا انبــــــــــــــــار ما حـفره زدست
و از فنش انبـــــــــــــار ما ويران شدست
اول اي جــــــــــــــان دفـع شر موش كن
وانگهان در جمع گنــــــــــــدم جـوش كن
هر كـــــــسي كو از حـــــــسد بيني كند
خويش را بيگوش و بي بينــــــــــي كند
بينــــــــي آن باشد كه او بـــــــــويي برد
بــــــــــــوي او را جانـــــــــــب كويي برد
آتش ار چه ســـــرخ رويــست از شــــرر
تو ز فـــــــــعل او ســـــــــــيه كاري نگر
بـــرق اگـــــــــــــــــر نوري نمايد در نظر
ليك هســــــــــت از خاصـــــيت دزد بصر
هـــــــــــر كه جز آگاه و صاحب ذوق بود
گفت او در گــــــــــــــــردن او طــوق بود
اين جـــهان محدود و آن خود بيحدست
نقش و صـــورت پيش آن معني سدست
صــــــــد هــــــــزاران نيزه فرعـــــون را
در شـــــــــــكست از موسي با يك عصا
صد هـــــزاران طـــــــــــب جالينوس بود
پيش عيـــــــــسي و دمش افسوس بود
صــــــــــــــد هــــــزاران دفتر اشعار بود
پيش حــــــــــرف اميياش عــــــــار بود
با چنين غــــــــــــــــالب خـداوندي كسي
چون نمــــــــــــــــيرد گر نباشد او خسي
آخــــــــــر آدمزادهاي اي ناخــــــــــــلف
چند پنداري تو پســـــــتي را شــــــــرف
چند گـــــــــــــــــــويي من بگيرم عالمي
اين جــــــــــــهان را پر كنم از خود همي
گر جــــــــــــــــهان پر برف گردد سربسر
تاب خــــور بگـــــــــدازدش با يـــــــك نظر
وزر او و صـــــــــــــــــــــد وزير و صدهزار
نيست گــــــــــــــــــرداند خدا از يك شرار
چـــــــــــارپا را قدر طــــــــــــاقت با رنه
بر ضـــــــــــعيفان قدر قــــــــوت كار نه
دانهء هـــــــــــــــــر مـرغ اندازه ويست
طعــــــــــــمهء هر مرغ انجيري كيست
طــــــــفل را گر نان دهي بر جاي شير
طــــــفل مسكين را از آن نان مرده گير
چونــــــــــــــــك دندانها بر آرد بعد از آن
هم بخود گــــــــــــردد دلش جوياي نان
مرغ پــــــــر نارسته چون پــــــران شود
لقــــمهء هــــــــــــــــر گربهء دران شود
ما چو ناييــــــــــــــم و نوا در ما ز تست
ما چو كوهـــــــــيم و صدا در ما ز تست
ما چو شـــــــــــطرنجيم اندر برد و مات
بـــرد و مات ما ز تست اي خوش صفات
ما كه باشـــــــــيم اي تو ما را جان جان
تا كه مــــــــــــــــــا باشيم با تو درميان
ما عدمـــــــــــــــــهاييم و هستيهاي ما
تو وجود مطـــــــــــــــــــــلقي فانينما
ما همه شـــــــــــــيران ولي شير علم
حملهشان از بــــــــــــــــاد باشد دمبدم
حـــــــملهشان پيداست و ناپيداست باد
آنك ناپيـــــــــــــــــداست هرگز گم مباد
باد مـــــــــــــــــــا و بود ما از داد تست
هستــــــــــي ما جملــه از ايجاد تست
هر كــــــــــــــه او بيـــــــــدارتر پر دردتر
هر كــــــــــــــه او آگـــــــــاه تر رخ زردتر
چونك گل بگـــرشت و گلشن شد خراب
بوي گـــــــــــــــل را از كه يابيم از گلاب
چون خــــــــدا اندر نيايد در عـــــــــــيان
نــايب حــــــــــقاند اين پيــــــــغامبران
منبــــــــــــــــسط بوديم يك جوهر همه
بيســـــــــــر و بي پا بديم آن سر همه
يك گـــــــــــــــــهر بوديم همچون آفتاب
بي گــــــــــره بوديم و صافي همچو آب
چون بصــــــــــــــــورت آمد آن نور سره
شد عـــــــــــــدد چون سايههاي كنگره
گنــــــــــــــــــگره ويران كنيد از منجنيق
تا رود فـــــــــــــــــرق از ميان اين فريق
شرح اين را گفتـــــــــــــمي من از مري
ليك ترســــــــــــــــــــم تا نلغزد خاطري
نكتــــــــــــــــهها چون تيغ پولادست تيز
گر نداري تو سپـــــــــــــــــر وا پس گريز
پيــــــــــــــــش اين الماس بي اسپر ميا
كز بـــــــــــــــــــــــــريدن تيغ را نبود حيا
زين ســـــــــــــبب من تيغ كردم در غلاف
تا كه كـــــــــــــــــژخواني نخواند برخلاف
