بي‌عنـايات خدا هيچيم هيچ

اين همه گفتـــــــيم ليك اندر بسيچ
بي‌عنـــــــــــــايات خدا هيچيم هيچ
 
بي عنــــــــــايات حق و خاصان حق
گر مــــــلك باشد سياهستش ورق
 
اي خـــــــــدا اي فضل تو حاجت روا
با تو يــــــــــــــــاد هيچ كس نبود روا
 
اين قــــــــــــدر ارشاد تو بخشيده‌اي
تا بــــــــدين بس عيب ما پوشيده‌اي

باطنش چون گوهــر و ظاهر چو سنگ

زانك دارد خاك شــــــــــــــــــكل اغبري
وز درون دارد صـــــــــــــــــــــفات انوري
 
ظاهرش با باطنــــــش گشته به جنگ
باطنش چون گوهــر و ظاهر چو سنگ
 
ظاهرش گـــــــــويد كه ما اينيم و بس
باطنش گويد نكــــــــو بين پيش و پس
 
ظاهرش مــــنكر كه باطن هيچ نيست
باطنـــــــــــش گويد كه بنماييم بيست
 
ظاهرش با باطـــــــــــنش در چالش‌اند
لاجرم زين صــــــــــبر نصرت مي‌كشند
 
زين ترش‌رو خـــــــــــــــاك صورتها كنيم
خنده پنهـــــــــــــــــــــانش را پيدا كنيم
 
زانك ظاهر خـــــــــــــاك اندوه و بكاست
در درونش صــــــــد هزاران خنده‌هاست

از دفتر چهارم هم مثنوي

كاملي گر خاك گيرد زر شود

كاملي گر خاك گيرد زر شود

ناقص ار زر برد خاكستر شود

از  دفتر اول مثنوي

ايام غم نخواهـــد ماند

رسيد مژده كه ايام غم نخواهـــد ماند
چنان نماند چنين نيز هم نخواهد ماند

بهر خود كوشد نه اصلاح جهـان

هم‌چنان هر كاسبي اندر دكان
بهر خود كوشد نه اصلاح جهـان
 
هر يكـــي بر درد جويد مرهمي
در تبــــع قايم شده زين عالمي

از دفتر ششم مثنوي

خانهء دامـــــــــــــاد پرآشوب و شـر  ---  قـــوم دختر را نبوده زين خبر  

لاف شيــــــــــخي در جهان انداخته
خويشتن را بايـــــــــــــزيدي ساخته
 
هم ز خود سالك شده واصل شـده
محـــــــــــفلي واكرده در دعوي‌كـده

خانهء دامـــــــــــــاد پرآشوب و شـر
قــــــــــــــوم دختر را نبوده زين خبر

 از  دفتر ششم مثنوي

عشق شنگ بي‌قرار بي سكون

لطف عقل خوش‌نهاد خوش‌نسب
چون همــــــه تن را در آرد در ادب
 
عشق شنگ بي‌قرار بي سكون
چون در آرد كــــل تن را در جنون
 

از دفتر اول  مثنوي

پير را بگزين كه بي پير اين سفر --- هست بس پر آفت و خوف و خطر  

چون بسي ابليس آدم‌روي هست
پس بهر دســتي نشايد داد دست
 
زانك صــــــــــــــياد آورد بانگ صفير
تا فريــــــــــــــبد مرغ را آن مرغ‌گير
 
بشنود آن مرغ بانگ جنـس خويش
از هوا آيد بــــــــــــــيايد دام و نيش
 
حرف درويشــــــــان بدزدد مرد دون
تا بخواند بر سليـــــمي زان فسون
 
كار مردان روشــــــني و گرميست
كار دونان حيــــله و بي‌شرميست
 
شير پشـــــــمين از براي كد كنند
بومســـــــــيلم را لقب احمد كنند
 
بومـــــــــــسيلم را لقب كراب ماند
مر محـــــــــمد را اولوا الالباب ماند
 
آن شراب حق خـتامش مشك ناب
باده را ختــــــمش بود گند و عراب

---------------------------------------------

پير تابستــــــــــان و خلقان تير ماه

خـــــــــــــلق مانند شبند و پير ماه
 
كرده‌ام بخـــــــــــت جوان را نام پير
كو ز حـــــــق پيرست نه از ايام پير
 
او چنان پيرســت كش آغاز نيست
با چنان در يتــــــــــــيم انباز نيست
 
خود قـــــــوي‌تر مي‌شود خمر كهن
خاصه آن خمري كه باشد من لدن
 
پير را بگزين كه بي پيـــــر اين سفر
هست بس پر آفت و خــوف و خطر
 
آن رهــــــــــــي كه بارها تو رفته‌اي
بي قــــــــــــــلاوز اندر آن آشفته‌اي
 
پس رهـي را كه نديدستي تو هيچ
هين مرو تنـــــــها ز رهبر سر مپيچ

  از  دفتر اول مثنوي

تفسير و هو معكم اينما كنتم

چگونه او با ما نباشد در حالى كه ما نه تنها در وجود كه در بقاء خود لحظه به لحظه به او متكى هستيم و از وى مدد مى گيريم ، او روح عالم هستى است ، او جان جهان است ، بلكه او برتر از اين و آن است !

بار ديگر ما به قـــــــــــــــصه آمديم

ما از آن قصه برون خود كي شديم
 
گر به جـــهل آييم آن زندان اوست
ور به علــــــم آييم آن ايوان اوست
 
ور به خــــــــواب آييم مستان وييم
ور به بيــــــــــداري به دستان وييم
 
ور بگريــــــــــــــــيم ابر پر زرق وييم
ور بخـــــــــــنديم آن زمان برق وييم
 
ور بخشم و جنگ عكس قهر اوست
ور بصـــــلح و عرر عكس مهر اوست
 
ما كيـــــــــــــــيم اندر جهان پيچ پيچ
چون الف او خـــود چه دارد هيچ‌هيچ

از دفتر اول مثنوي

 

سوره حديد-آیه ۴
هُوَ الَّذِى خَلَقَ السمَوَتِ وَ الاَرْض فى سِتَّةِ أَيَّامٍ ثمَّ استَوَى عَلى الْعَرْشِ يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فى الاَرْضِ وَ مَا يخْرُجُ مِنهَا وَ مَا يَنزِلُ مِنَ السمَاءِ وَ مَا يَعْرُجُ فِيهَا وَ هُوَ مَعَكمْ أَيْنَ مَا كُنتُمْ وَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

او كسى است كه آسمانها و زمين را در شش روز (شش دوران ) آفريد، سپس بر تخت قدرت قرار گرفت (و به تدبير جهان پرداخت ) آنچه را در زمين فرومى رود مى داند و آنچه را از آن خارج مى شود، و آنچه از آسمان نازل مى گردد و آنچه به آسمان بالا مى رود، و او با شماست هر جا كه باشيد و خداوند نسبت به آنچه انجام مى دهيد بيناست .

بهر عــشق او را خدا لولاك گفت

با محمــــــد بود عشق پاك جفت
بهر عــشق او را خدا لولاك گفت
 
منتهي در عشق چون او بود فرد
پس مر او را ز انبــيا تخصيص كرد

اين سخــنهايي كه از عقل كلست --- بوي آن گــلزار و سرو و سنبلست

اي برادر عـــــــــــقل يكدم با خود آر
دم بدم در تو خــــــــــــزانست و بهار
 
باغ دل را ســــــــــبز و تر و تازه بين
پر ز غنچه و ورد و سرو و ياســمين
 
ز انــــــبهي برگ پنهان گشته شاخ
ز انبـــــــــهي گل نهان صحرا و كاخ
 
اين سخــنهايي كه از عقل كلست
بوي آن گــلزار و سرو و سنبلست
 
بوي گــــــل ديدي كه آنجا گل نبود
جوش مـــل ديدي كه آنجا مل نبود
 
بو قلاووزســـــــــــت و رهبر مر ترا
مي‌برد تا خـــــــــــلد و كوثر مر ترا
 
بـــــــــو دواي چشم باشد نورساز
شـــــــــــد ز بويي ديده يعقوب باز
 
بوي بــــــــــد مر ديده را تاري كند
بوي يــــــــوسف ديده را ياري كند
 
تو كه يوسف نيستي يعقوب باش
همـــــچو او با گريه و آشوب باش

از  دفتر اول  مثنوي

فال حافظ برای امروز

مژده وصل تو كو كز سر جان برخيزم
طاير قدسم و از دام جهان برخيزم
 
به ولاي تو كه گر بنده خويشم خواني
از سر خواجگي كون و مكان برخيزم
 
يا رب از ابر هدايت برسان باراني
پيشتر زان كه چو گردي ز ميان برخيزم
 
بر سر تربت من با مي و مطرب بنشين
تا به بويت ز لحد رقص كنان برخيزم
 
خيز و بالا بنما اي بت شيرين حركات
كز سر جان و جهان دست فشان برخيزم
 
گر چه پيرم تو شبي تنگ در آغوشم كش
تا سحرگه ز كنار تو جوان برخيزم
 
روز مرگم نفسي مهلت ديدار بده
تا چو حافظ ز سر جان و جهان برخيزم

پيش كن آن عقل ظلمت‌سوز را

در شـــــب تاريك جوي آن روز را
پيش كن آن عقل ظلمت‌سوز را
 
در شــــب بدرنگ بس نيكي بود
آب حـــــــيوان جفت تاريكي بود
 
سر ز خفتن كـي توان برداشتن
با چنين صد تخم غفلت كاشتن

از دفتر اول  مثنوي

اهل صـــــــيقل رسته‌اند از بوي و رنگ

از دو صد رنگي به بي‌رنگـــي رهيست
رنگ چون ابرست و بي‌رنگي مهيست
 
هـــرچه اندر ابـــــــــــر ضو بيني و تاب
آن ز اختـــر دان و مـــــــاه و آفتــــــاب

عكس هر نقـــــــــــــــشي نتابد تا ابد
جز ز دل هــــــــــم با عدد هم بي عدد
 
تا ابد هــــــــــــــــــــر نقش نو كايد برو
مي‌نمايد بي حـــــــــــــــــــجابي اندرو
 
اهل صـــــــيقل رسته‌اند از بوي و رنگ
هر دمي بينــــــــــــند خوبي بي درنگ
 

  از دفتر اول مثنوي

 
 
 

 

خــــــار بي‌معني خزان خواهد خزان

وانك سر تا پا گلست و سوسنست
پس بــهار او را دو چشم روشنست
 
خــــــار بي‌معني خزان خواهد خزان
تا زند پهـــــــــــــلوي خود با گلستان
 
تا بــــــــــــپوشد حسن آن و ننگ اين
تا نبيني رنــــگ آن و زنـــــــــــــگ اين
 
پس خــــــــزان او را بهارست و حيات
يك نمـــــــــــــايد سنگ و ياقوت زكات

از دفتر اول مثنوي

كــز ديو و دد ملولم و انسانم آرزوست

دي شيخ با چراغ همي‌گشت گرد شهر
كــز ديو و دد ملولم و انسانم آرزوست
 
گفتــــــــند يافت مي‌نشود جسته‌ايم ما
گفت آنك يافت مي‌نشود آنم آرزوست

ديوان شمس  

از يكي رو ضـــــــــــــد و يك رو متحد  

 
اولا بشـــــــــــــــــنو كه خلق مختلف
مختــــــــــــــــــــلف جانند تا يا از الف
 
در حروف مخـــتلف شور و شكيست
گرچه از يـــــك رو ز سر تا پا يكيست
 
از يكي رو ضـــــــــــــد و يك رو متحد
از يكي رو هـــــــزل و از يك روي جد