لقمه و نكـــــــته‌ست كامل را حـلال
تو نه‌اي كـــــــامل مخور مي‌باش لال
 
چون تو گوشي او زبان ني جنس تو

 

گوشـها را حـــق بفرمود انــــصتــــوا

 
كودك اول چـون بـزايد شيــــــــرنوش
مـدتي خامــــش بـود او جمله گوش
 
مدتـــــي مي‌بايدش لــــــب دوختـن
از ســـــخن تا او سخــــــن آموختـن
 
ور نباشد گــــــوش و تي‌تي مي‌كند
خويشتن را گــــــــنگ گيتي مي‌كند
 
كـــــــــر اصلي كش نبد ز آغاز گوش
لال باشد كي كند در نطـــــق جوش
 
زانك اول ســـــــــــــــمع بايد نطق را
سوي منـــــــــطق از ره سمع اندر آ
 
وادخلوا الابيــــــــات من ابـــــــــوابها
واطـــــــــــلبوا الاغراض في اسبابها
 
نطق كان موقوف راه ســـمع نيست
جز كه نطـــق خالق بي‌طمع نيست
 
مبــــــدعست او تـــــــابع استاد ني
مســـــند جمله ورا اســـــــــناد ني
 
باقــــــيان هم در حرف هم در مقال
تابع استـــــاد و محـــــتاج مثــــــــال
 
زين ســـــــخن گر نيستي بيگانه‌اي
دلق و اشــــكي گـــــير در ويرانه‌اي
 
زانك آدم زان عــــتاب از اشك رست
اشـــــــك تر باشد دم تـــــوبه‌پرست
 
بهــــــر گريه آمد آدم بر زمـــــــــــين
تا بود گــــــــــــــريان و نالان و حزين
 
آدم از فـــــــــردوس و از بالاي هفت
پاي مـــاچان از براي عـــــــــرر رفت
 
گر ز پشـــــــت آدمي وز صـــــلب او
در طلــــــب مي‌باش هم در طلب او
 
ز آتــــــــــش دل و آب ديده نقل ساز
بوستــــــان از ابر و خورشيدست باز
 
تو چـــــــــه داني ذوق آب ديـــــدگان
عاشـــــق ناني تـــــــو چون ناديدگان
 
گر تو اين انــــــــبان ز نان خالي كني
پر ز گـــــوهرهــــاي اجــــــلالي كني
 
طفل جان از شـــــــير شيطان باز كن
بعــــــــــد از آنش با ملك انـــــــباز كن
 
تا تو تاريـــــــــك و مـــــلول و تيـــره‌اي
دان كه با ديــــو لعــــــين همشيره‌اي
 
لقمه‌اي كــــــــو نور افـــــــزود و كمال
آن بود آورده از كــــــــسب حـــــــــلال
 
روغني كايــــــــد چــــــــــراغ ما كشد
آب خوانــــــــش چون چراغي را كشد
 
علــــــــم و حكمت زايد از لقمهء حلال
عشق و رقت آيد از لقــــــــــمهء حلال
 
چون ز لقمه تو حســـــــــد بيني و دام
جـــــهل و غفلت زايـــد آن را دان حرام
 
هيــــــــچ گندم كاري و جــــــــو بر دهد
ديده‌اي اســـپي كه كـــره خـــــــر دهد
 
لقمه تخــــــمست و برش انديـــــشه‌ها
لقمه بحــــر و گوهرش انــــــــــديشه‌ها
 
زايد از لـــــــقمهء حلال اندر دهــــــــــان
ميل خـــــــدمت عزم رفتــــــن آن جهان