دریای عقل
|
تا چه عالمهاست در سودای عقــــــل |
|
تا چه با پهناست این دریای عقــــــــــل |
|
صورت ما انــــــــــــــدرین بحر عذاب |
|
مـــیدود چون کــــاســـهها بر روی آب |
|
تا نشد پــــر بر سر دریا چو طـــــشت |
|
چونک پر شد طشت در وی غرق گشت |
|
عقــــــــــــل پنهانست و ظاهر عالمی |
|
صـــــــــورت ما مــوج یا از وی نـــــمی |
---------------------------------------------------------------------------------------
عقل و دلها بي گــماني عـــرشيانــــــد بي حجاب، از نور عرشي ميزيند
وهم افـــــــتد در خـــــطـا و در غــــلـــط در اصــــــــــابتها فقــــــــــــــــــط
جنس و ناجــــنس از خرد داني شناخــت سوي صورتها نشايد زود تاخـــت
فــــــرق زشت و ونغز از عقـــل آوريــد ني ز چشمي کز سيــه گفت و سپيد
عقــــــــــــــل را دو ديده در پايـــان کــار بهر آن گـــــــل ميکشد او رنج خار
غير فهم و جان که در گاو و خــر اسـت آدمي را عقــــل و جاني ديــگر است
بـــاز غـــــير عقـــــل و جــــــان آدمــــي هست جـــاني در ولــــــــــي آن دمي
غير اين عقل تو حق را عقـــــلهاســـت که بــدان تدبـــــــــير اسباب سماست
عقل عقــلت مغز و عقل توست پوســـت معدهء حيوان هميشه پوستجــوست
مغــــزجـــوي از پوست دارد صد مـــلال مغــــز نغــــزان را حـــــلال آمد حلال
چون که قشر عقــــــل صد برهان دهـــد عقـــــــــــــل کل کي گام بيايقان نهد؟
پس نکو گفت آن رســـــول خوشجـــواز ذرهاي عقـــــــــلت به از صوم و نماز
زآن که عقلت جوهر است اين دو عرض اين دو در تکمـــيل آن شـــــد مفترض
(مولانا)